Khác với những phòng học truyền thống vốn chỉ cần bảng đen và những dãy bàn ghế cố định, phòng STEM Lab đòi hỏi một tư duy thiết kế hoàn toàn khác biệt. Với phương pháp giáo dục STEM, học sinh không chỉ ngồi nghe giảng mà còn trực tiếp tham gia vào các hoạt động chế tạo, lập trình robot, làm thí nghiệm hóa – sinh và thảo luận nhóm.
Chính vì vậy, việc lựa chọn bàn ghế và nội thất phòng stem phù hợp đóng vai trò quyết định đến hiệu quả giảng dạy và khả năng sáng tạo của học sinh. Bài viết dưới đây từ HHN TECH sẽ cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện, thực tế và chi tiết nhất về các kiểu dáng, tiêu chuẩn cũng như kinh nghiệm lựa chọn nội thất cho một phòng STEM Lab đạt chuẩn.
1. Tầm quan trọng của bàn ghế và nội thất phòng STEM
Giáo dục STEM đề cao tính thực hành, tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm. Để hiện thực hóa những mục tiêu này, không gian vật lý của phòng học phải là một “người trợ lý” đắc lực, hỗ trợ tối đa cho mọi hoạt động của học sinh.
Một không gian nội thất phòng stem được thiết kế khoa học mang lại những giá trị vượt trội:
- Kích thích tư duy sáng tạo: Màu sắc sinh động, cách bố trí không gian mở giúp học sinh giải phóng năng lượng sáng tạo, không bị gò bó bởi cảm giác “phòng học lý thuyết”.
- Tăng cường khả năng tương tác: Các kiểu bàn ghế phòng stem hiện đại cho phép học sinh dễ dàng xoay chuyển, ghép nhóm để cùng thảo luận và thực hiện dự án.
- Đảm bảo an toàn tuyệt đối: Các hoạt động lắp ráp cơ khí, lập trình hay thí nghiệm khoa học luôn tiềm ẩn những rủi ro về điện, hóa chất hoặc va đập. Nội thất chuyên dụng sẽ giảm thiểu tối đa các nguy cơ này nhờ vật liệu cao cấp và thiết kế bo tròn an toàn.
2. 05 tiêu chí lựa chọn nội thất phòng STEM tiêu chuẩn
Một quy trình thi công phòng STEM chuẩn hóa sẽ giúp phòng học hoạt động hiệu quả lâu dài, các nhà quản lý giáo dục và kiến trúc sư cần bám sát 5 tiêu chí kỹ thuật cốt lõi dưới đây:
2.1 Tính di động
Trong một tiết học STEM, học sinh có thể cần nghe giảng thuyết trình trong 15 phút đầu, sau đó nhanh chóng chuyển sang thực hành lắp ráp robot và cuối cùng là thuyết trình sản phẩm. Do đó, bàn ghế phải có khả năng di chuyển linh hoạt. Các mẫu bàn nhóm học sinh hiện nay thường được tích hợp hệ thống bánh xe chịu lực có khóa chốt an toàn. Khi cần di chuyển, giáo viên hoặc học sinh chỉ cần mở khóa; khi cần cố định để thực hành, chốt khóa sẽ giữ bàn đứng vững vàng, không bị rung lắc.
2.2 Thiết kế mô-đun linh hoạt
Tính mô-đun cho phép các module bàn đơn lẻ ghép lại với nhau tạo thành các tổ hợp lớn hơn như hình lục giác, hình tròn, hình chữ U hoặc hình gợn sóng. Sự linh hoạt này giúp tối ưu hóa diện tích phòng STEM, dễ dàng chuyển đổi công năng từ không gian làm việc cá nhân sang không gian thảo luận nhóm từ 4 đến 8 học sinh chỉ trong vài phút.
2.3 Công thái học
Học sinh ở mỗi lứa tuổi (Tiểu học, THCS, THPT) có sự khác biệt rất lớn về thể trạng và chiều cao. Việc sử dụng bàn ghế sai kích thước công thái học dễ dẫn đến các bệnh học đường như gù lưng, vẹo cột sống hay cận thị.
Nội thất phòng STEM tiêu chuẩn cần tuân thủ các thông số kích thước theo tiêu chuẩn quốc gia (như TCVN 7490:2005 về bàn ghế học sinh) và các quy định tại Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BGDĐT-BYT-BTC. Việc lựa chọn bàn ghế có khả năng điều chỉnh độ cao linh hoạt (bằng piston thủy lực hoặc trục ren cơ học) sẽ giúp phù hợp với từng đối tượng học sinh, giúp các em luôn có tư thế ngồi thoải mái nhất trong suốt buổi học kéo dài.
2.4 Khả năng kháng hóa chất và chịu lực tốt
Khu vực thực hành STEM thường xuyên tiếp xúc với các dụng cụ cơ khí nặng (búa, kìm, máy in 3D), các nguồn nhiệt (mỏ hàn thiếc) hoặc các loại hóa chất nhẹ trong các bài thí nghiệm vật lý, hóa học. Vì vậy, mặt bàn phải được làm từ các vật liệu chuyên dụng như tấm Compact HPL (High-Pressure Laminate), tấm nhựa Phenolic kháng hóa chất, hoặc gỗ tự nhiên phủ lớp bảo vệ chống trầy xước, chống cháy và chống thấm nước tuyệt đối.
2.5 Tích hợp hệ thống ổ cắm điện và cổng USB
Đây là tiêu chí cực kỳ quan trọng phân biệt phòng STEM với phòng học thông thường. Các thiết bị như máy tính xách tay, máy tính bảng, robot giáo dục, máy in 3D hay bút vẽ 3D đều cần nguồn điện để hoạt động. Hệ thống bàn học STEM hiện đại thường được thiết kế âm tủ điện hoặc tích hợp sẵn các hộp điện kỹ thuật ngay trên mặt bàn, đi kèm cổng sạc USB và khe đi dây gọn gàng, đảm bảo an toàn, tránh tình trạng dây điện giăng mắc chằng chịt dưới sàn nhà gây nguy hiểm vấp ngã.
3. Các loại bàn ghế phòng STEM phổ biến nhất hiện nay
Dựa trên nhu cầu thực tế tại các trường học, các dòng bàn ghế chuyên dụng cho phòng STEM được phân loại thành các nhóm chức năng rõ rệt sau:
3.1 Bàn nhóm học sinh hình lục giác và hình thang
Đây là dòng bàn nhóm học sinh phổ biến nhất trong các phòng STEM Lab hiện nay. Với thiết kế vát góc thông minh (hình thang hoặc hình lục giác khuyết), các bàn đơn có thể dễ dàng ghép lại thành một bàn tròn lớn cho nhóm 6 – 8 học sinh. Mặt bàn thường có màu sắc tươi sáng (xanh dương, xanh lá, cam, vàng) để kích thích thị giác và tạo cảm hứng học tập.
3.2 Bàn thực hành cơ khí chuyên dụng
Dành riêng cho khu vực chế tạo và không gian Makerspace. Loại bàn này có khung chân sắt hộp sơn tĩnh điện siêu dày, mặt bàn bằng gỗ sồi hoặc gỗ cao su ghép thanh dày từ 30mm – 40mm để chịu được lực va đập mạnh từ búa, ê-tô, máy khoan. Phía dưới bàn thường tích hợp thêm các ngăn kéo hoặc hộc tủ để học sinh cất giữ dụng cụ cầm tay sau khi sử dụng.
3.3 Bàn tích hợp máy tính và thiết bị công nghệ
Loại bàn này phục vụ cho các hoạt động lập trình, thiết kế 3D hoặc điều khiển robot. Bàn được thiết kế hệ thống giá đỡ màn hình máy tính di động, khay để bàn phím ẩn và khoang chứa CPU gọn gàng dưới gầm bàn. Một số mẫu bàn cao cấp còn có tính năng hạ gập màn hình xuống dưới mặt bàn khi không sử dụng để giải phóng không gian làm việc.
3.4 Ghế phòng STEM linh hoạt
Ghế đi kèm trong phòng STEM thường là dòng ghế đôn không tựa hoặc ghế xoay có tựa lưng lưới thông thoáng. Ghế có thể điều chỉnh độ cao bằng cần hơi và có bánh xe di chuyển linh hoạt. Đối với các khu vực chế tạo cơ khí, ghế đôn chân sắt cố định hoặc ghế có vòng gác chân là lựa chọn tối ưu để học sinh có điểm tựa vững chắc khi thao tác.
4. Lưu trữ thông minh bằng tủ kệ phòng Makerspace
Một phòng STEM tiêu chuẩn chứa hàng trăm, thậm chí hàng ngàn chi tiết nhỏ từ ốc vít, cảm biến, dây nối, bo mạch Arduino cho đến các thiết bị lớn như robot, máy in 3D, kính hiển vi. Nếu không có giải pháp lưu trữ khoa học, phòng học sẽ nhanh chóng trở nên bừa bộn và thất lạc thiết bị. Do đó, hệ thống tủ kệ phòng makerspace là hạng mục cực kỳ quan trọng.
4.1 Tủ Maker Storage phân loại linh kiện
Đây là hệ thống tủ được thiết kế với rất nhiều khay nhựa (tủ khay kéo) có màu sắc khác nhau để phân loại linh kiện theo từng nhóm chủ đề. Mỗi khay nhựa đều có vị trí dán nhãn ghi tên thiết bị. Học sinh có thể dễ dàng rút cả khay ra mang về bàn làm việc và trả lại đúng vị trí sau khi kết thúc giờ học.
4.2 Kệ trưng bày sản phẩm STEM sáng tạo
Kệ thường được thiết kế dạng mở hoặc có cửa kính lùa cường lực, kết hợp hệ thống đèn LED chiếu sáng bên trong. Đây là nơi trưng bày các mô hình robot, nhà thông minh, cầu vượt hay các dự án sáng tạo xuất sắc của học sinh qua các kỳ học, tạo động lực thi đua và niềm tự hào cho các em.
5. Bảng giá tham khảo bàn ghế và nội thất phòng STEM mới nhất
Để giúp các trường học và chủ đầu tư dễ dàng lập dự toán ngân sách sơ bộ, dưới đây là bảng tổng hợp mức giá tham khảo trên thị trường hiện nay (cập nhật năm 2026).
Lưu ý: Đơn giá thực tế sẽ phụ thuộc vào thiết kế chi tiết, vật liệu lựa chọn, kích thước yêu cầu và quy mô của từng công trình cụ thể, có thể thay đổi tùy từng thời điểm.
| STT | Hạng mục nội thất | Mô tả chi tiết | Đơn vị tính | Đơn giá tham khảo (VNĐ) |
| 1 | Bàn nhóm học sinh hình thang | Khung thép sơn tĩnh điện, mặt bàn gỗ MDF chống ẩm phủ Melamine, có bánh xe khóa. | Cái | 2.200.000 – 3.500.000 |
| 2 | Bàn nhóm lục giác (bộ 6 bàn đơn) | Ghép thành cụm 6 học sinh, tích hợp hộp điện âm bàn kỹ thuật. | Bộ | 13.500.000 – 18.000.000 |
| 3 | Bàn thực hành cơ khí (Workbench) | Mặt bàn gỗ tự nhiên dày 30mm, khung sắt hộp 50x50mm chịu lực, có ê-tô kẹp gỗ. | Cái | 4.500.000 – 7.500.000 |
| 4 | Ghế đôn STEM điều chỉnh độ cao | Chân xoay mạ chrome hoặc sơn tĩnh điện, đệm da PU dễ lau chùi, có bánh xe. | Cái | 450.000 – 850.000 |
| 5 | Tủ Maker Storage (30 khay kéo) | Khung gỗ công nghiệp MDF chống ẩm, đi kèm 30 khay nhựa chuyên dụng nhập khẩu. | Cái | 6.500.000 – 9.000.000 |
| 6 | Kệ trưng bày sản phẩm mở | Khung sắt kết hợp đợt gỗ, thiết kế hiện đại, không gian mở 2 mặt. | Cái | 3.000.000 – 5.000.000 |
6. Cảnh báo rủi ro khi mua bàn ghế phòng STEM trôi nổi, kém chất lượng
Hiện nay trên thị trường có không ít đơn vị cung cấp bàn ghế học sinh giá rẻ gắn mác “bàn ghế STEM”. Tuy nhiên, việc ham rẻ lựa chọn các sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc xuất xứ sẽ mang lại nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho nhà trường:
- Nguy cơ mất an toàn vật lý và cháy nổ: Bàn thực hành tích hợp điện nếu sử dụng linh kiện dây dẫn, ổ cắm kém chất lượng rất dễ gây ra hiện tượng chập cháy, rò rỉ điện khi học sinh cắm nhiều thiết bị công suất cao cùng lúc. Khung chân sắt mỏng, mối hàn cẩu thả có thể bị gãy, sập khi học sinh tì đè lực mạnh trong lúc cưa, cắt vật liệu.
- Độ bền cực kém, tốn chi phí thay thế: Mặt bàn gỗ ép thông thường không có khả năng kháng nước và hóa chất sẽ nhanh chóng bị phồng rộp, bong tróc chỉ sau vài tháng sử dụng. Bánh xe di động giá rẻ dễ bị kẹt, vỡ bi khiến việc di chuyển bàn ghế trở thành “cực hình”.
- Ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe học sinh: Các sản phẩm gia công thô sơ thường không tuân thủ các tiêu chuẩn công thái học về chiều cao bàn ghế, dẫn đến tư thế ngồi sai lệch, gây mỏi cổ, đau lưng và ảnh hưởng đến sự phát triển vóc dáng của học sinh.
7. Các câu hỏi thường gặp (FAQs)
7.1 Diện tích tối thiểu để thiết lập một phòng STEM Lab tiêu chuẩn là bao nhiêu?
Thông thường, một phòng STEM Lab tiêu chuẩn phục vụ cho một lớp học từ 30 - 40 học sinh cần có diện tích tối thiểu từ 60m² đến 80m². Diện tích này mới đủ để bố trí các khu vực chức năng riêng biệt như: khu vực giảng dạy lý thuyết, khu vực thực hành nhóm, khu vực chế tạo cơ khí (Makerspace) và hệ thống tủ kệ lưu trữ thiết bị.
7.2 Làm thế nào để chọn bàn ghế phòng STEM phù hợp với học sinh tiểu học?
Đối với học sinh tiểu học, yếu tố an toàn và màu sắc kích thích thị giác cần được đặt lên hàng đầu. Bạn nên chọn các mẫu bàn nhóm học sinh có các góc cạnh được bo tròn hoàn toàn bằng viền cao su mềm để tránh va đập chấn thương. Đồng thời, chiều cao bàn ghế phải đạt chuẩn công thái học của lứa tuổi tiểu học theo TCVN 7490:2005 (chiều cao bàn khoảng 50cm - 64cm, chiều cao ghế khoảng 30cm - 38cm tùy theo chiều cao thực tế của học sinh) hoặc ưu tiên sử dụng các loại bàn ghế có thể tăng giảm chiều cao linh hoạt.
7.3 Chất liệu nào tốt nhất cho mặt bàn thực hành cơ khí trong phòng STEM?
Đối với bàn thực hành cơ khí để học sinh thường xuyên sử dụng búa, cưa, máy khoan và mỏ hàn nhiệt thì chất liệu tốt nhất là gỗ tự nhiên ghép thanh (như gỗ sồi, gỗ cao su) có độ dày từ 30mm trở lên và được phủ lớp sơn PU chống cháy, chống ẩm. Ngoài ra, mặt bàn bằng tấm Compact HPL dày 12mm - 18mm cũng là một lựa chọn tuyệt vời nhờ khả năng chịu lực cực tốt, chống trầy xước và kháng hóa chất ưu việt.
7.4 Có cần thiết phải lắp đặt hệ thống điện âm bàn cho phòng STEM không?
Cực kỳ cần thiết. Các hoạt động trong phòng STEM sử dụng rất nhiều thiết bị điện tử như máy tính, robot, máy in 3D, mỏ hàn... Việc sử dụng hệ thống điện âm bàn hoặc hộp điện pop-up tích hợp ngay trên mặt bàn giúp giữ cho không gian học tập luôn gọn gàng, ngăn nắp, loại bỏ hoàn toàn tình trạng dây điện chằng chịt dưới sàn nhà, từ đó giảm thiểu tối đa nguy cơ vấp ngã hoặc chập cháy điện gây mất an toàn cho học sinh.
7.5 Thời gian thi công hoàn thiện nội thất phòng STEM thường mất bao lâu?
Thời gian thi công nội thất phòng STEM hoàn thiện một phòng STEM Lab phụ thuộc vào quy mô diện tích và mức độ phức tạp của thiết kế. Thông thường, tại HHN TECH, quy trình từ khâu khảo sát, thiết kế 3D, sản xuất nội thất tại xưởng cho đến lắp đặt hoàn thiện tại trường học sẽ dao động trong khoảng từ 15 đến 25 ngày làm việc.
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ HHN VIỆT NAM (HHN TECH., JSC)
- Văn phòng: Tầng 11 (T11), Zen Tower, Số 12 đường Khuất Duy Tiến, Q. Thanh Xuân, TP. Hà Nội
- Hotline: 0944.177.435
- Điện thoại văn phòng: 02462.544.800
- Email: hhntech.jsc@gmail.com
